Manevi Bir Not
"Dua, kulun Rabbine en yakın olduğu andır. Allah, ettiğiniz ve edeceğiniz tüm duaları dergahında kabul buyursun. Gününüz aydın, işleriniz asan olsun."
Borç, mü’minin gönlünü daraltan, uykusunu kaçıran ve karamsarlığa sürükleyen bir yüktür. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) borç altında ezilenlere özel dualar öğretmiş ve bu dualarla borçtan kurtulma müjdesi vermiştir. Bu yazıda Peygamberimizden öğrenilen 4 sünnet borç duasını paylaşıyoruz.
Borç için hangi dua okunur?
Borç sıkıntısında “Allah’ım! Günahtan ve borçtan sana sığınırım” anlamındaki dua okunabilir. Hz. Peygamber’in bu sığınma duasını yaptığı Buhârî’de aktarılır. Dua, borcu ödeme planının yerine geçmez; geliri ve gideri düzenlemek, alacaklıyla açık iletişim kurmak ve ödeme çabası göstermek de kul hakkı sorumluluğunun parçasıdır.
Kaynak: Diyanet Hadislerle İslâm: borç ve sorumluluk · Bakara Suresi 282. ayet
İslam’da Borcun Ciddiyeti
Peygamber Efendimiz (s.a.v.):
“Şehid hariç, müminin her günahı bağışlanır. Şehidin ise borcu bağışlanmaz.” (Müslim, İmâre 119)
“Allah’ım! Borçtan ve günahtan Sana sığınırım.” (Buhârî, Deavât 41)
Borç ahirete kalır kadar ciddidir. Mü’min hem ödemeye çalışmalı hem de dua etmelidir.
Borçtan Kurtulma 4 Sünnet Dua
1. Hz. Ebû Ümâme’ye Öğretilen Dua
Hz. Enes (r.a.) anlatır: Peygamberimiz Hz. Ebû Ümâme’yi (r.a.) mescidde üzgün gördü. “Ne oldu Ebû Ümâme?” sordu. “Yâ Resûlallah! Borç ve gam altında ezildim” dedi. Peygamberimiz şu duayı öğretti:
اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْهَمِّ وَالْحَزَنِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنَ الْعَجْزِ وَالْكَسَلِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنَ الْجُبْنِ وَالْبُخْلِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ غَلَبَةِ الدَّيْنِ وَقَهْرِ الرِّجَالِ
Okunuşu: “Allâhümme innî eûzü bike mine’l-hemmi ve’l-hazen, ve eûzü bike mine’l-aczi ve’l-kesel, ve eûzü bike mine’l-cübni ve’l-buhl, ve eûzü bike min galebeti’d-deyni ve kahri’r-ricâl.”
Anlamı: “Allah’ım! Üzüntüden ve kederden Sana sığınırım. Acizlikten ve tembellikten Sana sığınırım. Korkaklıktan ve cimrilikten Sana sığınırım. Borç yükü altında ezilmekten ve insanların kahrından Sana sığınırım.”
Kaynak: Ebû Dâvûd, Vitr 32; Buhârî, Deavât 36.
Peygamberimiz: “Bunu sabah-akşam okumaya devam et” buyurdu. Hz. Ebû Ümâme’nin borcu kısa süre içinde ödendi ve sıkıntısı geçti.
2. Hz. Ali’ye Öğretilen Dua (Helal Rızık)
اللَّهُمَّ اكْفِنِي بِحَلَالِكَ عَنْ حَرَامِكَ، وَأَغْنِنِي بِفَضْلِكَ عَمَّنْ سِوَاكَ
Okunuşu: “Allâhümme’kfinî bi-halâlike an harâmike, ve ağninî bi-fadlike ammen sivâk.”
Anlamı: “Allah’ım! Bana helal rızkını yeterli kılıp haramından koru. Lütfunla Senden başkasına muhtaç etmeyecek şekilde beni zengin et.”
Kaynak: Tirmizî, Deavât 110.
Peygamberimiz Hz. Ali’ye: “Üzerinde dağ gibi borç olsa bile bu duayı okuyan kişiye Allah, borcunu ödemenin yolunu gösterir.” buyurmuştur.
3. Yâ Ganî, Yâ Mügnî Zikri
Esmaül Hüsna’dan iki ismi tekrar etmek borç sıkıntısı için tavsiye edilmiştir:
يَا غَنِيُّ، يَا مُغْنِي
Okunuşu: “Yâ Ganiyyu, yâ Mügnî.”
Anlamı: “Ey zengin, ey zengin eden Allah’ım.”
Günde 100-300 kez zikretmek istiğnâ (zenginlik) hâline ulaşmak için yapılır.
4. Sıkıntı Anında Hz. Yûnus Duası
لَا إِلَٰهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ
Okunuşu: “Lâ ilâhe illâ ente sübhâneke innî küntü mine’z-zâlimîn.”
Anlamı: “Senden başka ilâh yoktur. Seni tenzih ederim. Şüphesiz ben kendine zulmedenlerden oldum.”
Kaynak: Enbiyâ Sûresi, 87.
Peygamberimiz: “Hangi Müslüman bu dua ile dua ederse, Allah onun duasını kabul eder.” (Tirmizî, Deavât 81). Sıkıntı anında 40 kez okunur.
Borç Çıkarma Adâbı
Sadece dua etmek yeterli değil; sebebine sarılmak şart:
1. Bütçe Yap
Gelir-gider tablosu çıkar. Aylık toplam giderini bilmek ilk adımdır.2. Gereksiz Harcamayı Kıs
Lüks tüketim, dışarıda yemek, abonelikler — borç ödenene kadar minimuma indir.3. Alacaklıyla Konuş
Açık iletişim kur. Taksitlendirme veya vade uzatma iste. Çoğu alacaklı esnek olur.4. Ek Gelir Bul
Mevcut işten yan iş, freelance, ek mesai. “Daha çok kazan” stratejisi.5. İstiğfâr Çoğalt
Hz. Nûh duasını oku, rızkın bereketi artar.6. Sadaka Ver (Az Bile Olsa)
Sadaka rızkı eksiltmez, çoğaltır. Borçluyken bile küçük sadakalar yap.7. Helal Yola Bağlı Kal
Faizli kredi, kumar, dolandırıcılık tarzına asla bulaşma. Haram borçtan helal sıkıntı evladır.Sıkça Sorulan Sorular
S: Borç duası okumak yetersiz, harekete geçmem mi gerek? C: Mutlaka. Dua + sebep beraber çalışır. Sadece dua eden, çalışmayan başarılı olamaz. Yukarıdaki 7 adımı uygulayın.
S: Faizli krediden nasıl kurtulurum? C: Önce tövbe et, asıl alıkoy. Mümkünse erken ödeme ile faizi azalt. Refinansman varsa düşür. Bir daha faizli ürüne girme.
S: Borç olmasına rağmen sadaka mı vermeli? C: Önce alacaklıların hakkı. Borç ödendikten sonra sadaka. Fakat küçük manevî sadaka (gülümseme, yardım) borçluyken de yapılır.
S: Aile büyükleri yardım etmek istiyor, alabilir miyim? C: Helal yardımdır, alınabilir. Hatta hadiste “Akrabasının ihtiyacını gideren kişiye sevap iki katı verilir” buyurulmuştur.
S: Borç ödenemiyor, kovuluyorum, ne dua? C: Hz. Yûnus duasını 40 kez, sonra Allâhümme innî eûzü duasını 3 kez, hâcet namazı kılıp dua. Bu kombinasyon büyük sıkıntılar için.
Sonuç
Borç sıkıntısı, Peygamberimizin sığındığı bir yüktür. Bu sebeple ona karşı sığınma duaları öğretmiştir. Allâhümme innî eûzü duası + Allâhümme’kfinî duası + istiğfâr + çalışma + bütçe disiplini = borçtan kurtuluş yolu.
Hz. Ebû Ümâme’nin borcu nasıl ödendi ise sizin de borcunuz Allah’ın izniyle ödenecektir. Sabırla, dürüstçe, çabayla devam edin. Allah cümlemizi borçtan kurtulanlardan eylesin. Âmin.
